Ot, wystarczyło żeby dźwięk był słyszalny więc odpowiednio głośny. Owszem, czasem mógł być nawet ogłuszająco głośny ale lepsze to niż ryzyko, że alarm mógłby być nie usłyszany. Wraz z obowiązkiem stosowania Dźwiękowych Systemów Ostrzegawczych akustyka pomieszczeń stała się istotnym problemem a jego zignorowanie może spowodować więcej szkody niż pożytku wprowadza alarmowanie i powiadamianie głosowe. Dlaczego tak się dzieje?
Dobra akustyka=skuteczna ewakuacja. Mowa jest złożonym i skomplikowanym sygnałem jednak w procesie ewolucji zmysł słuchu człowieka znakomicie przystosował się do jej rozumienia. W efekcie nawet silne zniekształcenia nieliniowe i liniowe nie powodują znaczącej utraty jej zrozumiałości. Znaczącą utratę zrozumiałości mowy wprowadzają natomiast zniekształcenia skorelowane z samym sygnałem a takie zniekształcenia wprowadza pogłos, czyli wybrzmiewanie sygnału i echo, czyli powtarzanie sygnału w taki sposób, że kolejne sekwencje słyszalnie nakładają się na siebie. Ponieważ DSO - w przeciwieństwie do syreny czy dzwonka - poza samym dźwiękiem alarmu przekazuje jeszcze ważne informacje na temat oczekiwanego zachowania osób, niezwykle istotne dla skutecznego przeprowadzenia ewakuacji obiektu jest właściwe zrozumienie treści nadawanego komunikatu. Dlatego stosowanie DSO w budynku implikuje konieczność kontroli warunków akustycznych poszczególnych pomieszczeń a nawet ingerencję w nie. Stosowne przepisy określają minimalną wymaganą wartość wskaźnika zrozumiałości mowy z DSO, który to w zasadniczej mierze zależy właśnie od nich.
Minimalne warunki pogłosowe Czas pogłosu (ang. reverberation time, RT) w zakresie średnich częstotliwości o długości do 1s w niewielkim stopniu degraduje zrozumiałość mowy. Zgodnie z CEN/TS 54-32 oraz wytycznymi CNBOP-SITP jeśli czas pogłosu w pomieszczeniu we wszystkich pasmach oktawowych o częstotliwościach środkowych 500Hz, 1kHz i 2kHz nie przekracza 1,3s można stosować tzw. uproszczoną metodę projektowania rozmieszczenia głośników. Nie ma wówczas potrzeby stosowania zaawansowanych metod projektowania elektroakustycznego. Można przyjąć, choć nie jest to żelazna zasada, że czas pogłosu wynoszący powyżej 3s w typowym pomieszczeniu całkowicie uniemożliwia zrozumienie komunikatów z DSO. Często prosty test pozwala stwierdzić czy w danych warunkach zrozumiałość mowy będzie odpowiednio dobra - wystarczy sprawdzić czy możliwe jest porozumiewanie się na odległość kilku metrów. Jeśli nie - a taki przypadek ma często miejsce na przykład na klatkach schodowych - próżno spodziewać się, że z głośnika DSO będzie lepiej. Aktualnie obowiązująca i wskazana do stosowania w warunkach technicznych tzw. norma pogłosowa PN-B-02151-4 "Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem w budynkach. Część 4: Wymagania dotyczące warunków pogłosowych i zrozumiałości mowy w pomieszczeniach oraz wytyczne prowadzenia badań" określa dopuszczalne wartości czasu pogłosu i chłonności akustycznej dla wielu typów pomieszczeń. Spełnienie jej wymagań zasadniczo pozwala na uzyskanie odpowiednio dobrej zrozumiałości mowy z DSO. Jednak takie pomieszczenia jak garaże czy klatki schodowe nie są objęte tą normą i trzeba o tym pamiętać!
Pobierz plik pdf aby przeczytać całość
Jarosław T. AdamczykAmbient System sp. z o.o
Skoncentruję się na jednym z bardziej kontrowersyjnych tematów w projektowaniu SKD, jakim jest ewakuacja ludzi w obiektach objętych kontrolą dostępu.
Postaram się w kilku odsłonach przybliżyć czytelnikom ten skomplikowany temat w jak najprostszy sposób. Poproszono mnie, aby dzisiejszy odcinek poświęcić wyłącznie pomiarom, co niniejszym czynię.
Kontynuuję więc temat pomiarów w „światle ościeżnicy”. Powtórzę przykładowy zapis rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie:
„§ 75. 2. W budynku użyteczności publicznej drzwi wewnętrzne, z wyjątkiem drzwi do pomieszczeń technicznych i gospodarczych, powinny mieć co najmniej szerokość 0,9 m i wysokość 2 m w świetle ościeżnicy. (…)”
W § 9 (ust. 1 i 2) doprecyzowano, jak wykonuje się pomiary drzwi.
„§ 9. 1. Wymagane w rozporządzeniu wymiary należy rozumieć jako uzyskane z uwzględnieniem wykończenia powierzchni elementów budynku, a w odniesieniu do szerokości drzwi – jako wymiary w świetle ościeżnicy.
2. Grubość skrzydła drzwi po otwarciu nie może pomniejszać wymiaru szerokości otworu w świetle ościeżnicy”.
(…)
Rozporządzenie precyzyjnie określa, jak należy wykonywać pomiary– należy je wykonywać w świetle ościeżnicy. Światło ościeżnicy standardowych drzwi to prostopadłościan o największych wymiarach wysokości i szerokości, który można „wpisać” do wnętrza ościeżnicy i który będzie łączył przestrzenie po obu stronach ościeżnicy (rys. 23a). Głębokość tego prostopadłościanu zależy od głębokości ościeżnicy w miejscu jej najmniejszej szerokości i wysokości (rys. 23b).
Czyli wszelkie pomiary, zgodnie z przepisami rozporządzenia, należy wykonywać w tej strefie, a nie np. 10 czy 15 cm poza nią, jak na rysunku 24a, czyli pomiar cienia skrzydła drzwi w świetle ościeżnicy. Albo mierzenie od krawędzi strefy światła ościeżnicy do krawędzi skrzydła drzwi (rys. 24b). Gdyby regulator oczekiwał wykonywania pomiarów w taki sposób np. w projekcji światła ościeżnicy, to opisałby taką metodykę pomiarów w rozporządzeniu!
Pozostaje jeszcze wyjaśnienie przypadku opisanego w § 9 ust. 2. Zdarzają się, choć dość rzadko, sytuacje, kiedy skrzydło drzwi znajduje się w świetle ościeżnicy
(rys. 25b). Wówczas szerokość ościeżnicy jest zmniejszana o szerokość skrzydła, wchodzącego w strefę pomiaru w świetle ościeżnicy.
Zaokrąglanie wyników
Jeżeli zapytamy kilku osób, jak należy zaokrąglać wyniki pomiarów szerokości i wysokości w świetle ościeżnicy, to większość bez wahania powie, że do pełnych centymetrów. Jeżeli wysokość (h) ma być nie mniejsza niż 2 m, to wartość progowa pomiaru wyniesie 199,5 cm. Jeżeli szerokość (s) ma być nie mniejsza niż 0,9 m to wartość progowa pomiaru wyniesie 89,5 cm. Ale gdy zapytamy dlaczego, to większość osób wzruszy ramionami. Zobowiązałem się do wyjaśnienia, jak robimy takie pomiary, a więc cały ciężar dowodu spada na mnie.
(…)
W kolejnej części będę opisywał stosowanie elektrozaczepów w przejściach kontrolowanych m.in. przeznaczonych do ewakuacji. Pokażę przy okazji, do czego jest potrzebny stan przymknięcia drzwi, omawiany w cz. 2.
Autor: Andrzej Tomczak ID Electronics Sp. z o.o
Ekspert, rzeczoznawca i wykładowca w zakresie bezpieczeństwa i zabezpieczeń, od ponad 30 lat zajmujący się systemami kontroli dostępu. Przedstawiciel Polskiej Izby Systemów Alarmowych w Polskim Komitecie Normalizacyjnym. Autor wielu artykułów nt. systemów bezpieczeństwa i zabezpieczeń oraz automatyki budynkowej.
Wśród nich znaleźli się głównie projektanci i rzeczoznawcy z branży przeciwpożarowej, gotowi na solidną dawkę wiedzy i inspiracji.
Podczas warsztatów nie zabrakło ciekawych prelekcji. Omawialiśmy nowoczesne rozwiązania w zakresie bezpiecznego sterowania i nadzorowania urządzeniami przeciwpożarowymi w wielkopowierzchniowych obiektach usługowo-handlowych.
Jednym z najbardziej ekscytujących momentów było zwiedzanie pomieszczeń technicznych, gdzie zaprezentowaliśmy innowacyjne rozwiązania, takie jak centrala sterująca FPM+ oraz system integrujący Gemos.
Zainteresowanie było ogromne – pracownicy ochrony musieli uprzejmie prosić gości o opuszczenie pomieszczeń, które na co dzień są zamknięte dla zwiedzających.
Dlaczego?
Bo liczba pytań była tak ogromna, że nasi specjaliści nie nadążali z odpowiedziami.
Nie mogło też zabraknąć emocji związanych z losowaniem nagród. Główną nagrodę, roczną prenumeratę miesięcznika Elektroinfo, zdobył Pan Robert .Gratulujemy!
Atrakcji nie było końca, a atmosfera była pełna entuzjazmu i zaangażowania. FireMATRIX Designer's Workshop to świetna okazja do zdobycia wiedzy popartej o konkretne studia przypadków.
Cieszymy się, że mogliśmy spędzić ten dzień z tak wieloma specjalistami i pasjonatami bezpieczeństwa pożarowego.
Już teraz możemy zdradzić, że planujemy więcej takich wydarzeń, ale kiedy i gdzie? - Zapisz się na naszą platformę i otrzymuj newslettera - subskrybenci dowiadują się o wszystkim pierwsi.
Dziękujemy wszystkim za obecność i aktywny udział!