Współczesna architektura stawia przed projektantami złożone wyzwania. Skuteczność DSO jest ściśle związana ze zrozumiałością reprodukowanych komunikatów, na którą wpływ ma wiele czynników. Projektowanie DSO wymaga precyzyjnej analizy m.in. złożoności przestrzeni, różnorodności materiałów budowlanych i źródeł hałasu. Tradycyjne metody projektowania często nie sprawdzają się w skomplikowanych realizacjach, gdzie projektant napotka liczne tego typu wyzwania jednocześnie.
Tu na scenę wkraczają symulacje akustyczne – cyfrowe narzędzie w projektowaniu DSO. Zaawansowane oprogramowanie pozwala stworzyć wirtualny model budynku i precyzyjnie analizować rozchodzenie się dźwięku, optymalizując rozmieszczenie głośników, poziom ciśnienia akustycznego (SPL) i zrozumiałość mowy (STI).
Symulacja akustyczna to proces modelowania zachowania dźwięku w danej przestrzeni za pomocą specjalistycznego oprogramowania. Podstawą symulacji będzietrójwymiarowy model obiektu, uwzględniający dane dotyczące geometrii, materiałów budowlanych, typie i rozmieszczeniu źródeł dźwięku. Oprogramowaniusymuluje w takim modelu rozchodzenie się fali akustycznej, pozwalając nawizualizację kluczowych parametrów dźwięku.
Projektant analizuje kluczowe parametry - od poziomu ciśnieniaakustycznego (SPL), przez czas pogłosu (RT), po wskaźnik zrozumiałości mowy(STI).
Dzięki symulacjom otwierają się przed projektantem możliwości precyzyjnej optymalizacji akustyki budynku jeszcze na etapie projektowania, co pozwala uniknąć kosztownych poprawek w trakcie realizacji. Symulacje minimalizują ryzyko kosztownych błędów projektowych i stają się kluczem dotworzenia przestrzeni bezpiecznych i komfortowych akustycznie.
Oslo Atrium: Analiza akustyczna w praktyce
Projekt renowacji Oslo Atrium, to przykład prawdziwego wyzwania dla akustyka opracowującego symulację akustyczną. Będący przedmiotemanalizy obszar jest otwartą przestrzenią publiczną łączącą 8 kondygnacjibudynku. Kubaturę cechuje ogromny rozmiar, wydłużony czas pogłosu oraz ograniczona możliwość adaptacji akustycznej.
Analiza, którą przygotowano z użyciem oprogramowania EASE skupiła się na trzech parametrach: poziomie ciśnienia akustycznego (SPL), wskaźniku zrozumiałości mowy (STI) oraz czasie pogłosu (RT).
Założenia projektowe:
- system powinien zapewniać reprodukcję dźwięku na poziomie 86 dB SPL(A),
- wartość średnia wskaźnika STIPA wynosić powinna niemniej niż 0,60,
- czas pogłosu w kubaturze nie powinien przekraczać 2s.
Od modelu do realizacji
Wykorzystując dane projektowe, stworzono model 3D budynku, w którym rozmieszczono 219 źródeł dźwięku, reprezentujących głośniki pożarowe zgodne z normą EN54.
Symulacja wykazały konieczność zastosowania głośników o dużej kierunkowości (w tej roli dobrano kolumny liniowe typu ABT-LA60) oraz głośników sufitowych o rozszerzonym pasmie przenoszenia (ABT-S2010).
Na drodze symulacji akustycznej dobrano również materiały dźwiękochłonne w postaci paneli akustycznych, płyt perforowanych oraz tynku akustycznego.
Projekt Oslo Atrium udowadnia, że symulacje akustyczne to nie przyszłość, lecz teraźniejszość projektowania DSO. Wykorzystanie narzędzi komputerowej symulacji akustycznej w procesie projektowania pozwala na:
Dla projektantów to sygnał: akustyka wkracza w erę cyfrową, a symulacje stają się nieodzownym narzędziem.
Poznaj praktyczną stronę sterowania klapami przeciwpożarowymi w kanałach wentylacji.
Wentylacja pożarowa – czy to tylko same kłopoty?
Któż lepiej będzie znał odpowiedź na to pytanie, niż dr inż. Grzegorz Sztarbała, wykładowca i praktyk, który na co dzień zajmuje się opracowywaniem koncepcji funkcjonowania systemów wentylacji pożarowej oraz oceną skuteczności funkcjonowania systemów wentylacji pożarowej z wykorzystaniemciepłego dymu.
Klapy przeciwpożarowe oraz klapy wentylacji pożarowej –cechy, różnice, zastosowanie i montaż.
Prezentację poprowadzi przedstawiciel jednego z najważniejszych producentów w branży wentylacji i ochrony przeciwpożarowej, firmy SMAY. Korzystając z dostępu do szerokich zasobów ofertowanych przez firmę SMAY urządzeń, nauczymy Cię jakie są rodzaje klap, jak nimi sterować i jak je nadzorować.
Jak poprawnie sterować klapami przeciwpożarowymi w kanałach wentylacji?
Jak dobrać moduły centrali sterująco-zasilającej do danego typu klapy? W jaki sposób dobrać instalację kablową? Jak zaoszczędzić czas przy projektowaniu korzystając z gotowych narzędzi i bibliotek do programu AutoCAD? Na te pytania odpowiedzą przedstawiciele firmy Ela-compil, producenta Centrali FPM+.
%20(1).png)
Norbert Bartkowiak
Automatyk z wykształcenia i pasji. Współtwórca i Prezes firmy Ela-compil, w której od ponad 30 lat rozwija tematykę technicznej ochrony mienia i zarządzania bezpieczeństwem.
Email: n.bartkowiak@ela.pl
Grzegorz Sztarbała
Wykładowca i praktyk bezpieczeństwa pożarowego i stosowanych w nim metod obliczeniowych. Przez wiele lat związany zawodowo z Zakładem Badań Ogniowych ITB i Politechniką Łódzką. Obecnie ARDOR Ewa Sztarbała. Ekspert PKN.
Email: ardor@ardor.waw.pl
Piotr Mazur
Manager ds. klap przeciwpożarowych w firmie SMAY Sp. z o.o. Specjalista w zakresie wdrażania wyrobów budowlanych do obrotu, badań ogniowych oraz wentylacji pożarowej.
Email: p.mazur@smay.eu
Piotr Matuszewski
Posiada ponad 20 letnie doświadczenie w branży technicznej ochrony obiektów. Autor i współautor projektów systemów zabezpieczeń i systemów technicznej ochrony ppoż. Dyrektor Działu Produkcji Ela-compil.
Email: p.matuszewski@ela.pl
Paweł Kraska
Pasjonat elektroniki, automatyki przemysłowej i budynkowej oraz nowych technologii szczególnie IoT. Na co dzień pracownik Działu Produkcji Ela-compil.
Email: p.kraska@ela.pl
Zadaniem Dźwiękowego Systemu Ostrzegawczego jest przekazywanie zrozumiałych komunikatów słownych do poszczególnych stref obiektu budowlanego. Wszystko po to, aby możliwie sprawnie i bezpiecznie ewakuować ludzi z zagrożonych obszarów. Czynniki ograniczające zrozumiałość nadawanych treści związane są przede wszystkim z aspektami akustycznymi, czyli tym co w istocie dzieje się z dźwiękiem już wyemitowanym z głośników.
Najczęściej podnoszony jest aspekt nadmiernej pogłosowości pomieszczeń. I nic dziwnego – zbyt długie wybrzmiewanie dźwięku to najczęstsza bolączka projektantów DSO. Jednak w tym artykule będzie o innym – również akustycznym – czynniku, który potrafi uczynić powiadamianie głosowe nieskutecznym. Chodzi o hałas panujący w pomieszczeniach w czasie trwania akcji ewakuacyjnej. Nie w czasie normalnego użytkowania obiektu! Jego źródłem jest zazwyczaj mechaniczna wentylacja pożarowa, ale czasem także gwar ludzi.
Problem hałasu często umyka projektantom. Podobnie jak w przypadku pogłosowości pomieszczeń, jego rozwiązanie wymaga współpracy międzybranżowej, w tym przypadku z projektantami branży sanitarnej. Czy hałas wentylacji może faktycznie zakłócać właściwe zrozumienie nadawanych przez DSO komunikatów? Tak, jego poziom może znacznie przekroczyć 90dBA. Należy tu zwrócić uwagę na fakt, że problem ten nie dotyczy wentylacji bytowej i dzieje się tak z dwóch powodów. Po pierwsze wentylacja bytowa wymaga znacznie mniejszych przepływów niż wentylacja pożarowa, co bezpośrednio przekłada się emisję hałasu. Po drugie, hałas generowany przez wentylację bytową jest ograniczany na mocy przepisów techniczno-budowlanych i Polskich Norm, a hałas wentylacji pożarowej – nie.
W pierwszej kolejności należy ustalić czy w danym obiekcie zastosowano mechaniczną wentylację pożarową i jakie pomieszczenia są nią objęte. Najczęściej wentylacja tego typu obejmuje garaże, klatki schodowe, korytarze ewakuacyjne i przedsionki. Należy zwrócić uwagę na to, że wentylacja pożarowa to nie tylko oddymianie ale także napowietrzanie obszarów (np. w przypadku wielu klatek schodowych).
W drugiej kolejności należy ustalić jaki poziom dźwięku generuje taki system w konkretnych pomieszczeniach. Obliczenia poziomu dźwięku powinni wykonać projektanci wentylacji we współpracy ze specjalistami branży akustycznej. Jeśli poziom hałasu od wentylacji jest co najmniej 10dB mniejszy od poziomu dźwięku z DSO, zrozumiałość komunikatów (wartość wskaźnika STI) nie będzie zakłócona.
Na tym jednak nie koniec. Należy ustalić czy w obiekcie nie znajdują się inne źródła istotnego hałasu. Na przykład w halach widowiskowo-sportowych hałas może być generowany przez doping publiczności. Albo wybuch paniki w sytuacji zagrożenia.
Podstawową sprawą jest zapewnienie odpowiedniego zapasu mocy wzmacniaczy DSO i głośników, czy inaczej, odpowiednio dużego możliwego do uzyskania poziomu nadawanych komunikatów. Jeśli hałas jest bardzo duży może zaistnieć potrzeba przeprojektowania systemu wentylacji, np. zaopatrzenie go w tłumiki kanałowe.
Kolejnym niezwykle ważnym elementem jest możliwość wykonania korekcji częstotliwościowej sygnału w DSO. Może się odbywać za pomocą stałych nastaw, wykonanych w czasie uruchamiania i strojenia systemu lub automatycznie, w sposób dynamiczny dostrajają się do widma częstotliwościowego aktualnie panującego hałasu.
Sygnały dźwiękowe, z jakimi mamy na co dzień kontakt, rzadko są harmonicznymi o określonych częstotliwościach. Mają raczej charakter szerokopasmowy i charakteryzują się pewnym ciągłym widmem częstotliwościowym. Szerokopasmowy jest zarówno hałas jaki i sygnał mowy. Zdarza się często, że hałas „zagłusza” tylko część widma mowy (rysunek) W takim przypadku nie ma potrzeby zwiększania całkowitego poziomu nadawanego sygnału, lecz wystarczy „podbić” jedynie tę część jego widma, która niesie porównywalną lub mniejszą energię od hałasu. Takie podejście pozwala na lepsze wykorzystanie mocy wzmacniaczy oraz możliwości głośników. Może dać również miarodajne oszczędności, ponieważ zamiast zwiększania całkowitej mocy sygnału, zwiększa się tylko moc jego części. W rezultacie zamiast np. stosowania zapasu wynoszącego 6dB (200%) może wystarczyć 1-3dB (25%-100%).
Dodatkowe możliwości daje system wyposażony w automatyczną korekcję dynamiczną. System taki na bieżąco śledzi widmo częstotliwościowe hałasu zakłócającego i dostraja optymalne parametry korekcji dźwięku. Działanie takie niesie nieocenione korzyści w przypadku gdy hałas się zmienia, np. gdy pochodzi od panikujących ludzi. A w przypadku hałasu stałego, możliwego do przewidzenia – pozwala zaoszczędzić czas i wysiłek wkładany w żmudne obliczenia i proces strojenia systemu.
Jarosław Tomasz Adamczyk, Ambient System Sp. z o.o.