W 1997 roku, po wygranym przetargu na zaprojektowanie i wykonanie systemu sygnalizacji pożarowej (SSP) w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, zdecydowaliśmy się na nowatorskie rozwiązanie – zastosowanie światłowodów do komunikacji między centralami. Decyzja była odważna – w tamtym czasie automatyka pożarowa nie wykorzystywała jeszcze tego typu medium w zamkniętych pętlach. Pałac Kultury i Nauki był w tamtym czasie najwyższym budynkiem w Polsce, obwieszonym licznymi antenami sieci radiowych, telewizyjnych i telekomunikacyjnych. Silne pola elektromagnetyczne powodowłay zakłócenia, które wpływały nawet na działanie pilotów samochodowych. Dlatego zastosowanie kabla miedzianego do transmisji danych między centralami SSP, których łączna długość pętli dozorowych przekraczała 120 km, wiązało się z ryzykiem niestabilności działania. Światłowód, jako medium odporne na zakłócenia, okazał się idealnym rozwiązaniem.
Byliśmy świadomi, że nikt przed nami nie próbował użyć światłowodu do komunikacji między centralami w zamkniętej pętli. Lata 90 to początki technologii światłowodowej, która była nie tylko kosztowna, ale i skomplikowana w obróbce. Do spawania długich odcinków i wykonania zakończeń używane było mobilne laboratorium firmy LANEX z Lublina, który już wówczas był centrum rozwoju tej technologii.
Współpraca z Centrum Naukowo-Badawczym Ochrony Przeciwpożarowej (obecnie CNBOP-PIB) pozwoliła na przeprowadzenie szczegółowych testów systemu w warunkach rzeczywistych. Wyniki potwierdziły pełną niezawodność komunikacji central po światłowodzie. Tak powstała pierwsza w Polsce światłowodowa sieć central sygnalizacji pożarowej dopuszczona do użytku przeciwpożarowego.
Przez lata problemem była odporność światłowodów na działanie wysokich temperatur, kluczowa w kontekście działania systemów w warunkach pożaru. Obecnie dostępne są certyfikowane światłowody ognioodporne, stosowane m.in. w tunelach drogowych, gdzie wymagany jest najwyższy poziom bezpieczeństwa. Ich rosnąca dostępność przekłada się na powszechne wykorzystanie w budynkach użyteczności publicznej, zgodnie z założeniami scenariusza pożarowego. Na zastosowanie komunikacji światłowodowej w tamtym czasie niezbędnym do funkcjonowania urządzeń przeciwpożarowych w trakcie rozwoju pożaru trzeba było trochę poczekać. Brakowało odpowiedniego wykonania kabli światłowodowych cechujących się zwiększoną odpornością na działanie wysokich temperatur. Stale powiększająca się dostępność tego typu kabli sprawia, że coraz częściej stosowane są w nowo powstających obiektach i budowlach przeznaczonych dla szeroko rozumianej użyteczności publicznej.
Kluczowym ogniwem nowoczesnej automatyki pożarowej jest centrala sterująca FPM+, dopuszczona do pracy w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła oraz systemach gaszenia. Urządzenie to, działające jako centrala sterująca, obsługuje matryce sterowań, tabele sterowań oraz pełną sygnalizację i logikę związaną z realizacją scenariuszy pożarowych.
Modułowa budowa FPM+ pozwala na integrację różnych systemów – zarówno PSIM, jak i systemów integrujących klasy GEMOS czy CSUP. Dzięki temu możliwa jest skuteczna koordynacja sterowania m.in. klapami pożarowymi, oknami oddymiającymi, kurtynami, wentylatorami, windami czy schodami ruchomymi.
Moduł e.CFO był tylko brakującym elementem do tego aby centrala sterująca FPM+ komunikując się w sieci za pomocą kabla światłowodowego mogła być stosowana w najtrudniejszych warunkach. Moduł opracowany we współpracy z lubelską firmą BITSTREAM (dawnej LANEX), został pomyślnie przetestowany w Państwowym Instytucie Badawczym CNBOP, co potwierdzają uzyskane Krajowe Oceny Techniczne dla centrali FPM+ oraz Świadectwa Dopuszczenia w Ochronie Przeciwpożarowej.
Po wyposażeniu centrali FPM+ w moduł konwerter e.CFO możliwe stało się budowanie sieci central oddalonych od siebie nawet o kilka lub kilkanaście kilometrów czyli na znacznie dłuższe dystanse niż w przypadku tradycyjnej transmisji opartej o miedziane przewody elektryczne. Jeśli do tego dodać fakt, że centrala FPM+ jest w pełni konfigurowalna, otrzymujemy rozwiązanie idealne do realizacji funkcji sterowań wentylacją pożarową oraz innych funkcji przewidzianych w scenariuszach pożarowych.
Niezbędne dane techniczne oraz pliki biblioteki FPM+ AutoCADTools są dostępne na stronie Biblioteki /Narzędzia dla projektanta
Zobacz prezentację modułów centrali sterującej FPM+
%20(1).png)
Założyciel i prezes ela-compil
Autor wielu publikacji z dziedziny technicznych środków ochrony mienia oraz zintegrowanych systemów zarządzania bezpieczeństwem. Współtwórca platfromy FireMATRIX.
Są one niezbędne do działania urządzeń gaśniczych, systemów alarmowych, oświetlenia awaryjnego oraz innych kluczowych systemów bezpieczeństwa. W sytuacji, gdy pożar uszkodzi główną sieć energetyczną lub gdy nastąpi awaria zasilania, generatory są pierwszą linią obrony, pozwalającą na działanie pomp przeciwpożarowych, wentylacji pożarowej i innych urządzeń, które chronią życie i mienie.
Generatory odgrywają ważną rolę w budynkach o wysokim ryzyku pożarowym, takich jak szpitale, szkoły, centra danych czy obiekty przemysłowe, gdzie wymagana jest ciągłość zasilania. W wielu krajach ich instalacja w takich obiektach jest obowiązkowa.
Aby generatory były zawsze gotowe do pracy, potrzebują regularnych przeglądów i konserwacji. Obejmuje to testy pod obciążeniem, sprawdzanie stanu: akumulatorów, poziomu paliwa oraz systemów kontrolnych i alarmowych. Kluczowe parametry pracy generatorów muszą być monitorowane zarówno w stanie oczekiwania, jak i podczas automatycznego rozruchu w przypadku awarii sieci.
1. Poziom i jakość paliwa: Regularne sprawdzanie poziomu paliwa i jego jakości jest kluczowe, ponieważ zanieczyszczone lub stare paliwo może prowadzić do awarii generatora.
2. Stan akumulatorów: Akumulatory muszą być regularnie kontrolowane i wymieniane, gdy tracą wydajność, ponieważ zapewniają energię niezbędną do uruchomienia generatora.
3. Parametry pracy silnika: Temperatura, ciśnienie oleju i prędkość obrotowa silnika są wskaźnikami, które mogą wskazywać na problemy wymagające natychmiastowej interwencji.
4. Wydajność generatora: Napięcie i częstotliwość wyjściowa powinny być monitorowane, aby zapewnić stabilne i bezpieczne zasilanie.
5. System chłodzenia: Regularne sprawdzanie poziomu i jakości płynu chłodzącego oraz stanu radiatora i pomp zapobiega przegrzewaniu.
6. Stan filtrów: Filtry powietrza, oleju i paliwa muszą być czyste, aby zachować efektywność pracy generatora.
7. Systemy alarmowe i kontrolne: Regularne testowanie systemów alarmowych i kontrolnych pozwala na szybką reakcję na wszelkie anomalie.
Aplikacja GEMOS jest zaawansowanym oprogramowaniem wspierającym zarządzanie parametrami budynku. Zamiast obsługiwać poszczególne systemy na dedykowanych przez ich producentów aplikacje, można je zintegrować w jeden system, z przejrzystą i zunifikowaną wizualizacją. Obsługa wielu heterogenicznych systemów staje się ergonomiczna, przez co zarządzanie obiektem staję się prostsze i nie wymaga rozbudowanej liczebnie obsługi.
Wbudowane funkcje analizy i alarmowania pozwalają szybko reagować na wszelkie anomalie w tym, także na groźnie incydenty jak awarie, pożar czy włamanie.
System GEMOS komunikuje się z poszczególnymi urządzeniami i systemami za pomocą dedykowanych interfejsów komunikacyjnych, za pomocą których zbierane są dane oraz wysyłane polecenia.
Na prezentowanym przykładzie, za pomocą systemu GEMOS monitorowany jest cały układ zasilania, począwszy od agregatów prądotwórczych poprzez UPS aż po listy zasilające PDU.
Operator może wybrać na ekranie dany element ze schematu aby przejrzeć historię wartości pomiarowych danego urządzenia.
W agregacie prądotwórczym monitorowane są różnorodne dane, które umożliwiają pełną kontrolę nad jego stanem i działaniem.
Parametry elektryczne generatora
Stan pracy generatora
Parametry elektryczne sieci
Dla każdej z mierzonych wartości dostępne są statystyki mówiące o zmianach w przedziale czasowym. Taka analiza umożliwia przewidywanie problemów i optymalizację pracy.
Stan każdego elementu jest monitorowany przez system GEMOS w czasie rzeczywistym. Stany kontrolowanych elementów są prezentowane w różnych kolorach w zależności od zarejestrowanego stanu.
Poszczególnym stanom przypisane są następujące kolory:
• Żółty – awaria
• Zielony –urządzenie sprawne - aktywne
• Czerwony –alarm (przekroczenie wartości progowych)
Zmiana stanu wymagająca reakcji zostaje zgłoszona jako zdarzenie na stosie zdarzeń. Stos zdarzeń wymaga podjęcia działań przez obsługę. W systemie GEMOS tworzy się procedury, które następnie przypisuje się do danej kategorii zdarzeń. Bardzo pomocna jest możliwość dołączania oprócz procedur wszelkiego rodzaju dokumentów jak np. DTR, protokoły serwisowe itp.
GEMOS Product Manager w ela-compil
Uznany ekspert rynku zabezpieczeń. Od ponad 10 lat rozwija system GEMOS wraz z polskim zespołem programistów. Swoim doświadczeniem dzielisię także z partnerami instalacyjnymi, którzy po serii certyfikowanych szkoleńw ela-compil są w stanie samodzielnie zaprojektować, zainstalować, uruchomić anastępnie konserwować system GEMOS w obiektach.
Niestety, błędy popełniane podczas montażu i eksploatacji rozdzielni mogą prowadzić do poważnych awarii, a nawet pożarów. W tym artykule omówimy najczęściej popełniane błędy, które mogą przyczynić się do takich problemów.
Najczęściej Popełniane Błędy
Jednym z najczęstszych i najbardziej niebezpiecznych problemów w rozdzielniach elektrycznych jest przegrzewanie się urządzeń. Najczęściej jest to spowodowane przez:
Pożary w rozdzielniach elektrycznych najczęściej wynikają z przegrzewania się urządzeń, co może prowadzić do zapłonu materiałów izolacyjnych lub innych łatwopalnych elementów. Przyczyny pożarów i awarii mogą obejmować:
Zapobieganie błędom podczas montażu i eksploatacji rozdzielni elektrycznych jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i niezawodności całego systemu. Przede wszystkim należy zadbać o odpowiednie rozmiary rozdzielni oraz zapewnienie skutecznej wentylacji, aby uniknąć problemów związanych z przegrzewaniem się urządzeń. Przestrzeganie norm i przepisów, regularne testy i konserwacja to podstawy, które pomogą uniknąć pożarów i poważnych awarii. Szczególną uwagę należy również zwrócić na prawidłowe ułożenie przewodów, aby uniknąć ryzyka zalania osprzętu skroplinami wody.
Autor: Tomasz Kulig
Menager Techniczny Inspektor | Ekspert w Termowizji & Bezpieczeństwie Maszyn