
Skoncentruję się na jednym z bardziej kontrowersyjnych tematów w projektowaniu SKD jakim jest ewakuacja ludzi w obiektach objętych kontrolą dostępu.
Postaram się w kilku odsłonach przybliżyć czytelnikom ten skomplikowany temat w jak najprostszy sposób.
Być albo nie być?
W tej części zajmiemy się m.in. dręczącym wiele osób pytaniem: zakrywać przyciski inicjujące przezroczystą, podnoszoną klapką, czy nie zakrywać? Żeby się tego dowiedzieć musimy wprowadzić kilka pojęć, takich jak: zamknięcie awaryjne do wyjść (norma PN-EN 179), zamknięcie przeciw paniczne do wyjść (norma PN-EN 1125) i operacja (norma PN-EN 13637).
to „zamknięcie do wyjść (…), przeznaczone do celów awaryjnych, tam gdzie wystąpienie paniki jest mało prawdopodobne, dla zapewnienia bezpieczeństwa i skutecznej ucieczki przez otwór drzwiowy za pomocą jednej prostej operacji służącej do zwolnienia zamknięcia awaryjnego, aczkolwiek może ona wymagać wcześniejszej znajomości działania zamknięcia”.

to „zamknięcie do wyjść (…), przeznaczone do zapewnienia bezpieczeństwa i skutecznej ucieczki przez otwór drzwiowy przy minimalnym wysiłku i bez wcześniejszej znajomości zamknięcia przeciw panicznego, umożliwiające bezpieczną ewakuację nawet wtedy, gdy drzwi znajdują się pod naciskiem wytworzonym przez ludzi napierających na drzwi w kierunku ewakuacji”.
Operacja (do odblokowania drzwi) to jeden ruch w jednym kierunku mający na celu odblokowanie drzwi (bez ich otwierania).
(…)
W kolejnej części zajmę się m.in. aktywatorami stosowanymi w przejściach przeznaczonych do realizowania funkcji ewakuacji, także na drzwiach przeciwpożarowych.

Autor: Andrzej Tomczak ID Electronics Sp. z o.o
Ekspert, rzeczoznawca i wykładowca w zakresie bezpieczeństwa i zabezpieczeń, od ponad 30 lat zajmujący się systemami kontroli dostępu. Przedstawiciel Polskiej Izby Systemów Alarmowych w Polskim Komitecie Normalizacyjnym. Autor wielu artykułów nt. systemów bezpieczeństwa i zabezpieczeń oraz automatyki budynkowej.

Skoncentruję się na jednym z bardziej kontrowersyjnych tematów w projektowaniu SKD jakim jest ewakuacja ludzi w obiektach objętych kontrolą dostępu.
Postaram się w kilku odsłonach przybliżyć czytelnikom ten skomplikowany temat w jak najprostszy sposób.
W poprzedniej części omówiłem niektóre wymogi, jakie, zgodnie z normą PN-EN 13637:2015-07 - wersja angielska: Okucia budowlane. Sterowane elektrycznie systemy do wyjść przeznaczone do stosowania na drogach ewakuacyjnych. Wymagania i metody badań, powinien spełniać przycisk inicjujący odblokowanie przejścia. W tej części omówię m.in. zasady montażu, podłączania oraz oznakowania tych przycisków i inne wymagania dot. ewakuacji.

(…)
Przycisk inicjujący odblokowanie przejścia powinien być odpowiednio oznakowany piktogramami, które albo są fotoluminescencyjne, albo podświetlane. Piktogram powinien być umieszczony w pobliżu przycisku inicjującego odblokowanie przejścia. Powierzchnia piktogramu fotoluminescencyjnego nie może być mniejsza 80 cm2 (co np. można uzyskać stosując kwadratowy znak fotoluminescencyjny o boku ok. 9 cm). Jeżeli piktogram jest aktywnie podświetlony, wówczas jego powierzchnia powinna być niemniejsza niż 25 cm2 (w przypadku kwadratu bok powinien być niemniejszy niż 5 cm). Na rys. 5 pokazano oznakowanie przejścia zgodne z normami PN-EN ISO 7010:2020-07 oraz PN-EN 13637:2015-07.

(…)
W kolejnej części zajmę się m.in. definicją normatywnego pojęcia „operacja” i pytaniem:
czy można stosować przezroczyste klapki na przyciskach inicjujących odblokowanie przejścia?
Do części 1. i 2 .dołączono nowe, ujednolicone w formie, pliki pdf. Zachęcamy do ich pobrania.

Autor: Andrzej Tomczak ID Electronics Sp. z o.o
Ekspert, rzeczoznawca i wykładowca w zakresie bezpieczeństwa i zabezpieczeń, od ponad 30 lat zajmujący się systemami kontroli dostępu. Przedstawiciel Polskiej Izby Systemów Alarmowych w Polskim Komitecie Normalizacyjnym. Autor wielu artykułów nt. systemów bezpieczeństwa i zabezpieczeń oraz automatyki budynkowej.

W tej części wprowadzę kolejne pojęcie dotyczące SKD, jakim jest „stan przejścia”. Wg normy PN-EN 60839-111:2014.01 – wersja polska: Systemy alarmowe i elektroniczne systemy zabezpieczeń. Część 11-1: Elektroniczne systemy kontroli dostępu. Wymagania dotyczące systemów i komponentów, wyróżniamy wiele stanów przejść kontrolowanych, choć nie dla każdego rodzaju bariery zabezpieczającej wszystkie te stany występują. Dla uproszczenia skoncentruję się na przejściu w którym barierą fizyczną są drzwi wyposażone w pasywny aktywator przejścia (czyli taki, który samoczynnie nie otwiera przejścia). Takie przejście może znaleźć się aż w pięciu stanach.
Zacznijmy od przejścia zamkniętego. Może być ono:
1. zamknięte zaryglowane, czyli zamknięte zabezpieczone – w skrócie: zabezpieczone;
2. zamknięte zablokowane – w skrócie: zablokowane;
3. zamknięte odryglowane, czyli zamknięte odblokowane – w skrócie: odblokowane.
Przejście może być również przymknięte:
4. przymknięte odryglowane, czyli przymknięte odblokowane – w skrócie: przymknięte.
Przejście może oczywiście zostać otwarte:
5. otwarte.

W pierwszych czterech stanach czujnik przejścia wskazuje zamknięcie drzwi. Dopiero w stanie 5. czujnik zasygnalizuje otwarcie przejścia. Na rys. 2 pokazano w uproszczony sposób stany w jakich może znaleźć się przejście. Stan przymkniętego przejścia występuje np. wówczas, gdy zapadka zamka głównego jest cofnięta, co symbolizuje opadnięta klamka przymkniętych drzwi. Wówczas nawet przeciąg może spowodować ich otwarcie.

[1] Szczegóły wyjaśniam w książce nt. projektowania systemów kontroli dostępu.

Autor: Andrzej Tomczak ID Electronics Sp. z o.o
Ekspert, rzeczoznawca i wykładowca w zakresie bezpieczeństwa i zabezpieczeń, od ponad 30 lat zajmujący się systemami kontroli dostępu. Przedstawiciel Polskiej Izby Systemów Alarmowych w Polskim Komitecie Normalizacyjnym. Autor wielu artykułów nt. systemów bezpieczeństwa i zabezpieczeń oraz automatyki budynkowej.